| Neyzen Halil Can Neyzen Halil Can, 7 Aralık 1905’te Üsküdar’dadoğdu. Babası, Deniz Kıdemli yüzbaşı Şükrü Efendi, annesi Mısır prenslerikahyalarından Ali Hürşit Efendinin kızı Makbûle Hanım’dır. Halil Can, II.Meşrutiyetten sonra açılan Selim-i Salis (III. Selim) Nümûne Mektebine gitti.Burayı bitirdikten sonra Üsküdar Sultânîsinin Rüştiye kısmına kaydını yaptırdı.1923’te girdiği imtihanı kazanarak Eczacı Mektebine kaydoldu. Okulu bitirirbitirmez, 1926’da yedek subay olarak askere gitti. 1927’de, eczanelerinsayısını sınırlayan Tahdit Kanunu çıkınca, tezkere bırakarak muvazzaf subayoldu. 28 Ekim 1948’de binbaşı iken istifa etti. Daha sonra çeşitli resmivazifeleri deruhte ettikten sonra 1961’de emekli oldu. 1953-1971 yıllarıarasında İstanbul Belediyesi Konservatuarı İlim Tasnif Heyeti üyeliği ile1959’da açılan Yüksek İslam Enstitüsünde Dinî Mûsikî hocalığı görevlerindebulundu. 1971’de çıkan emeklilerin devlet hizmetinde çalışmaları yasaklayankanunla bu görevlerinden ayrıldı ve 23 Mayıs 1973’te vefat edene kadar, evindeöğrencileriyle özel çalışmalarını sürdürdü. Halil Can, 1927’de ilk eşi HidayetHanımla evlendi. Hidayet Hanım 1 Nisan 1929’da Maraş’ta vefat etti. 1937’deMelahat Hanım’la evlendi. Bu hanımından Şükrü adında bir oğlu oldu. Bu hanımıda 1945’de vefat etti. 1 Eylül 1950’de Semiha Hanım’la evlendi. Bu evliliğindende Zeyneb adını verdiği bir kızı oldu. Halil Can, küçük yaşlarda Üsküdar’daaçılan bugünkü Üsküdar Musikî Cemiyetinin ilk hali olan Daru’l-Feyzi MûsikîCemiyetine girdi. Bu arada Galata Mevlevîhanesinde Neyzen Emin Dededen neymeşkine başladı. Daha sonra Üsküdar Mevlevîhanesi Şeyhi Ahmet Remzi AkyürekDedenin sikkesini tekbirlemesiyle Mevlevî oldu. 1954’ten beri Konya’da yapılagelen sema veMevlana’yı anma törenlerinin kurucusu olan Halil Can, 1972 yılına kadarneyzenbaşılık yapmıştır. Emin Dedenin tavsiye ve teşvikiyle lâ-dinî musikîeğitimi almaya başladı. Emin Dedenin arkadaşı Bestenigâr Ziya Beyden KlasikTürk Mûsikî meşketti. Rauf Yekta Beyden nazariyat bilgisi, Arap Cemal Beydenfasıl mûsikîsi, Enderûnî Hafız Ömer Efendiden de nota okumayı ve tavrı öğrendi.Beş sene süren bu eğitim esnasına Ahmet Avni Konuk’un sohbetlerine katıldı veKonuk’un kimi eserlerini bizzat kendisinden geçti. Halil Can, 1500 ilahi, ellibeş ayin-i Şerif, 400 nefes, 60’a yakın naat ve durak ile geri kalanı din dışıformlarda saz ve sözlü eserlerden oluşan 6000’in üzerinde eserin yer aldığı birnota koleksiyonuna sahipti. (Öztuna, I/171, Tatçı, 549-557, Özcan, 140) |
